Een open warmtenet in de Haarlemse wijk Schalkwijk met de bedoeling dat uiteindelijk verschillende leveranciers en producenten in de keten actief zijn om de energievoorziening betaalbaar, bereikbaar en betrouwbaar te houden, is waar Leonie Schaart aan werkt.  

‘Warmtenet beste manier om energievoorziening in Schalkwijk te verduurzamen’

In de Haarlemse wijk Schalkwijk wordt een collectief open warmtenet ontwikkeld. De gemeente Haarlem, Firan en drie woningcorporaties werken samen aan een businesscase om te komen tot zo’n warmtenet als duurzaam en betaalbaar alternatief voor aardgas. “Een warmtenet in Schalkwijk – waaronder de deelwijken Meerwijk, Europawijk, Molenwijk en Boerhavewijk – is het beste middel is om deze wijk tegen de laagste kosten te verduurzamen.” Aan het woord is Leonie Schaart, Business Ontwikkelaar van Firan.

Firan, dochteronderneming van netwerkbedrijf Alliander, richt zich op het ontwikkelen, realiseren, en beheren en financieren van nieuwe energie-infrastructuren, voor o.a. warmte, koude, stoom, duurzame gassen of CO2. Firan ontwikkelt deze nieuwe energie-infrastructuren op dezelfde manier als netbeheerders dat voor elektriciteit en gas doen, namelijk open en onafhankelijk ten opzichte van levering en bronontwikkeling. De gemeente Haarlem wil in 2040 aardgasvrij Met een warmtenet kunnen snel grote stappen in de goede richting gezet worden. De ambitie om een warmtenet in Schalkwijk aan te leggen, is vastgelegd in een overeenkomst tussen de gemeente Haarlem, Firan en de woningcorporaties. “Een belangrijk uitgangspunt is dat het warmtenet in Schalkwijk open is. Dat betekent dat alle rollen in de energieketen gescheiden zijn. Het is de bedoeling dat uiteindelijk verschillende leveranciers en producenten in deze keten actief zijn. Dit om de energievoorziening betaalbaar, bereikbaar en betrouwbaar te houden. In de praktijk zal het waarschijnlijk niet in 1 dag als open functioneren, maar de energietransitie is geen sprint. In de toekomst zullen warmtenetten aan elkaar geknoopt gaan worden. Met andere woorden zorg dat het in de overeenkomsten goed geborgd wordt”, legt Schaart uit.

Het aanleggen van een warmtenet gaat niet over één nacht ijs. De grootste uitdaging heeft volgens Schaart vooral een organisatorisch en financieel karakter. “De technologie is niet nieuw: het eerste warmtenet van Nederland is er al sinds 1923. Er moet wél een aantal financiële hobbels worden genomen. Zo vergt een warmteproject een grote investering aan de voorkant van het project. Het is bovendien zeker niet de oplossing die overal in Nederland even rendabel zal zijn”, tekent ze aan. “Op de locaties waar een warmtenet kansrijk is, is daarnaast het commitment van veel warmtevragers nodig. Hiervoor is veel tijd nodig.” Begin dus klein, maar houdt bij maken van keuzes het grotere plaatje voor ogen. Zorg bijvoorbeeld dat bij het maken van een bron wel ook al een bronnenstrategie vervaardigd is.

Masterplan Bronnen

Als het gaat om de voorfinanciering van het warmtenet in Schalkwijk, spelen alle partijen een belangrijke rol. ”De woningcorporaties – Ymere, Elan Wonen en Pre Wonen – de gemeente en Firan zitten vanaf het begin met elkaar aan tafel. Op korte termijn wordt een aanbesteding gedaan voor de selectie van een leverancier”, vertelt Schaart. “ENGIE is de beoogde producent van de geothermiebron. Op dit moment stelt een adviseur een Masterplan Bronnen op om zowel op korte als lange termijn in kaart te brengen welke warmtebronnen in de totale warmtevraag kunnen voorzien. Geothermie heeft de voorkeur, alleen zal uit de proefboring nog moeten blijken wat het potentieel is. Naast geothermie kijken we ook naar restwarmte vanuit het datacentrum en naar biomassa. Het masterplan zal ook andere opwekmogelijkheden meenemen.”

Naar verwachting gaat in 2021 de schop de grond in. “Hierbij is de geplande vervanging van warmteketels door de woningcorporaties van belang.. Ook moeten we rekening houden met de planning van het project Integrale Verbetering Openbare Ruimte in Meerwijk (IVORIM)”, benadrukt Schaart. “Uiteindelijk gaat de ondergrondse en bovengrondse openbare ruimte helemaal op de schop in Meerwijk. Wij stemmen nu volop met elkaar af hoe wij verschillende werkzaamheden zo goed mogelijk met elkaar kunnen combineren.”

Zijn er meer wijken in Haarlem die Schaart op dezelfde manier zou willen aanpakken? “Schalkwijk is een vooruitgeschoven project en vormt de scope van ons warmtenet. Kort geleden is de Energiestrategie van Haarlem bekendgemaakt. In haar Warmtevisie gaat de gemeente nog vaststellen welke wijken voorrang krijgen en welk middel voor elke wijk het vertrekpunt is,”.

Verbinden van schakels in de keten

Tijdens het project werken allerlei partijen nauw met elkaar samen. Dat heeft een aantal waardevolle inzichten opgeleverd, vertelt Schaart. “Het is erg belangrijk dat elke schakel in de keten – van gemeente en woningcorporaties tot leverancier, producent, netbeheerder en neteigenaar – vanaf het begin met elkaar aan tafel zitten en zich verbinden aan het project. Hierin is Firan de beoogde beheerder en eigenaar van de transportleiding en het distributienet in Schalkwijk. De gemeente heeft de regionale regie in handen en onderzoekt nu of zij de rol van mede-eigenaar wil vervullen”, legt ze uit.

Categorieën: Nieuws